\u015aWI\u0118TEJ BRYGIDY I
\nB\u0141OGOS\u0141AWIONEGO HEMMINGA<\/strong><\/span><\/h1>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nTurku<\/strong>\u00a0\ud83c\uddeb\ud83c\uddee\u00a0Finlandia<\/strong><\/span><\/h3>\n\u00b7<\/span><\/strong><\/span><\/h4>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/St_Brigitta_1476-210x300.jpg\")
<\/strong><\/span><\/p>\nHistoria parafii<\/strong><\/span><\/h1>\n <\/p>\n
\nPRZED ZA\u0141O\u017bENIEM PARAFII<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW wyniku reformacji powi\u0105zania ko\u015bcio\u0142a fi\u0144skiego z katolicyzmem zosta\u0142y zerwane od 1517 roku, a katolicyzm by\u0142 zakazany w kraju na dwie\u015bcie lat. \u201eKtokolwiek zwr\u00f3ci si\u0119 do papieskiej doktryny, nigdy nie ma domu ani miejsca zamieszkania w granicach Szwecji\u2026\u201d, zosta\u0142o zadekretowane w parlamencie \u00d6rebro w 1617 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nJednak dla nielicznych katolickich marynarzy, kupc\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkali w Turku w XVIII wieku, za\u0142o\u017cenie w Turku parafii mia\u0142o ogromne znaczenie. Pierwsz\u0105 znan\u0105 katolick\u0105 misj\u0105 duszpastersk\u0105 w Turku by\u0142a wizyta prowikara sztokholmskiego Paolo Morettiego p\u00f3\u017anym latem 1796 r. Po fi\u0144skiej wojnie mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Szwecj\u0105 do Turku trafi\u0142a armia rosyjska, w tym katoliccy \u017co\u0142nierze. O ile to mo\u017cliwe, katoliccy ksi\u0119\u017ca z Wyborga odwiedzali Turku od lutego 1811 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nPocz\u0105tkowo Turku nale\u017ca\u0142o do parafii \u015bw. Henryka w Helsinkach. W 1890 r. na terenie garnizonu rosyjskiego Turku mieszka\u0142o 64 katolik\u00f3w. Polski ksi\u0105dz wojskowy odprawi\u0142 msze w ko\u015bciele Betel w Turku. Kazanie zosta\u0142o wyg\u0142oszone w j\u0119zyku polskim lub rosyjskim. \u017bo\u0142nierze katoliccy mieli w\u0142asny cmentarz w pobli\u017cu cmentarza prawos\u0142awnego. P\u00f3\u017aniej cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a zaanektowana na u\u017cytek parafii katolickiej. Na pocz\u0105tku XX wieku kilka rodzin w\u0142oskich i niemieckich przyby\u0142o do Turku i potrzebowa\u0142o katolickiej opieki duszpasterskiej. Opr\u00f3cz tego miasto by\u0142o domem dla przechadzaj\u0105cych si\u0119 w\u0142oskich kupc\u00f3w i ulicznych kataryniarzy. W browarze Aura pracowa\u0142 niemiecki piwowar Maximilian Heining, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do uruchomienia masowych ofert w Turku.
\n\u00b7<\/span>
\nZa\u0142o\u017cenie fi\u0144skiego wikariatu apostolskiego w 1920 r. poprawi\u0142o sytuacj\u0119 katolik\u00f3w w Turku. Od 1922 roku mniej wi\u0119cej raz w miesi\u0105cu podr\u00f3\u017cowa\u0142 do Turku proboszcz Johannes van Gijsel. Msze odprawiane by\u0142y w domu piwowara Heininga. Obecnych by\u0142o zwykle oko\u0142o dwudziestu parafian. Kazanie zosta\u0142o wyg\u0142oszone w j\u0119zyku szwedzkim lub niemieckim. W tych j\u0119zykach s\u0142ycha\u0107 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c spowiedzi.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nPUISTOKATU 1<\/b><\/span><\/h4>\nUlica Puistokatu 1<\/strong><\/span><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nParafia potrzebowa\u0142a w\u0142asnych obiekt\u00f3w. W tym celu ojciec Van Gijsel wynaj\u0105\u0142 skromny drewniany budynek w pobli\u017cu mostu Martinsilta (Puistokatu 1). Dom by\u0142 zrujnowany, kaplica by\u0142a mro\u017ana zim\u0105, a \u015bciany pokryte by\u0142y po\u017c\u00f3\u0142k\u0142\u0105, postrz\u0119pion\u0105 tapet\u0105. W tej chacie ma\u0142a grupa wiernych uczestniczy\u0142a w tej samej mszy \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3ra by\u0142a ofiarowana w katedrze w Turku zgodnie z Missale Aboense. Kaplica Puistokatu zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona 17 czerwca 1922 roku i po\u015bwi\u0119cona \u015bw. Brygidzie. Od tego czasu w kaplicy regularnie odprawiano comiesi\u0119czn\u0105 msz\u0119. \u201eZwykle obecnych by\u0142o oko\u0142o 30 os\u00f3b, w tym uliczny kataryniarz, kilku sprzedawc\u00f3w lod\u00f3w, kilku kupc\u00f3w z rodzinami, kierownik bazaru i kilku niemieckich piwowar\u00f3w\u201d.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBIRGERINKATU 14 I NARODZINY NIEZALE\u017bNEJ PARAFII<\/b><\/span><\/h4>\nUlica Birgerinkatu 14<\/strong><\/span><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nKaplicy na Puistokatu nie mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za rozwi\u0105zanie trwa\u0142e, dlatego proboszcz van Gijsel musia\u0142 ulokowa\u0107 nowe miejsce dla parafii. Takie znaleziono na Birgerinkatu, w s\u0105siedztwie obecnego ko\u015bcio\u0142a. Dzisiejsza nazwa ulicy to Ursininkatu. Kaplic\u0119 Birgerinkatu zbudowano poprzez usuni\u0119cie \u015bciany mi\u0119dzy dwoma pomieszczeniami. W mieszkaniu znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pok\u00f3j ksi\u0119dza i kuchnia. Pok\u00f3j ksi\u0119dza by\u0142 p\u00f3\u017aniej wykorzystywany jako praca wikariusza i sypialnia, jako zakrystia oraz jako pok\u00f3j go\u015bcinny. W tym samym czasie kuchnia by\u0142a r\u00f3wnie\u017c siedzib\u0105 brata zakonnego, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pomocnika wikariusza.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/birgerink14-300x250.jpg\")
<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nBudynek kaplicy zosta\u0142 zakupiony i wyremontowany w pierwszej po\u0142owie 1926 roku. 3 czerwca w uroczysto\u015b\u0107 Bo\u017cego Cia\u0142a Van Gijsel odprawi\u0142 tam pierwsz\u0105 msz\u0119. Ojciec Guliemus Cobben zosta\u0142 mianowany proboszczem w Turku i po raz pierwszy wyg\u0142osi\u0142 tam kazanie 26 wrze\u015bnia 1926 roku. Ojciec Cobben pozosta\u0142 w Turku i zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 w\u0142asne ksi\u0119gi ko\u015bcielne. Do tego czasu parafianie byli cz\u0142onkami parafii w Helsinkach. W ten spos\u00f3b w ko\u0144cu narodzi\u0142a si\u0119 parafia Turku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\nProboszcz Guliemus Cobben (ur. 1897, zm. 1985) urodzi\u0142 si\u0119 w Holandii i nale\u017ca\u0142 do zakonu Kap\u0142an\u00f3w Naj\u015bwi\u0119tszego Serca (SCJ). Kiedy przyjecha\u0142 do Turku, mia\u0142 29 lat. We wczesnych latach g\u0142osi\u0142 g\u0142\u00f3wnie po szwedzku i niemiecku, poniewa\u017c te j\u0119zyki by\u0142y lepiej rozumiane przez parafian ni\u017c fi\u0144ski. Wikariusz Cobben by\u0142 radosnym, spontanicznym i \u017cyczliwym m\u0142odym ksi\u0119dzem, kt\u00f3ry bez skarg pogodzi\u0142 si\u0119 z ciasnymi warunkami swojej plebanii.
\n\u00b7<\/span>
\nOd 1931 roku jako asystent proboszcza pracowa\u0142 brat Erik, by\u0142y kapitan morski. Gotowa\u0142, naprawia\u0142 ubrania i s\u0142u\u017cy\u0142 na mszy. Poniewa\u017c wydatki na \u017cywno\u015b\u0107 musia\u0142y by\u0107 zminimalizowane, posi\u0142ki by\u0142y skromne, a zdrowie proboszcza pogorszy\u0142o si\u0119. Czas wikariusza Cobbena jako proboszcza w Turku trwa\u0142 prawie osiem lat. W 1934 Cobben zosta\u0142 mianowany wikariuszem apostolskim i zosta\u0142 konsekrowany na biskupa w Holandii. Parafianie ucieszyli si\u0119 z powo\u0142ania, ale zasmuci\u0142a ich utrata ukochanego proboszcza.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBIRGERINKATU 15<\/strong><\/span><\/h4>\nUlica Birgerinkatu 15<\/strong><\/span><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nDrugim wikariuszem parafii by\u0142 Laurentius Holzer (ur. 1897, zm. 1978). Przybywaj\u0105c w 1922 r. by\u0142 proboszczem holenderskiej parafii i nie by\u0142 zwi\u0105zany z zakonem. By\u0142 uwa\u017cany za wytrawnego ekonomist\u0119 i architekta, umiej\u0119tno\u015bci niezb\u0119dne w parafii Turku. Inauguracja odby\u0142a si\u0119 4 sierpnia 1935 r. Proboszcz natychmiast uda\u0142 si\u0119 do Holandii po pieni\u0105dze, a po powrocie sprzeda\u0142 dzia\u0142k\u0119 przy ulicy Birgerinkatu 15. Cena zakupu wynosi\u0142a 395 000 marek, a kredyt bankowy mia\u0142 wynosi\u0107 350 000 znaki z odsetkami i amortyzacj\u0105 do zap\u0142acenia w loteriach, kolekcjach i r\u00f3\u017cnych transakcjach handlowych. Nowa kaplica zosta\u0142a szybko uko\u0144czona, a inauguracja odby\u0142a si\u0119 w uroczysto\u015b\u0107 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, ostatniego maja 1936 roku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/birgerinkatu-300x200.jpg\")
<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW por\u00f3wnaniu z poprzedni\u0105 kaplica Birgerinkatu 15 by\u0142a przestronna i pi\u0119kna. O\u0142tarz szafkowy ozdobiony rze\u017abami w drewnie by\u0142 darem holenderskich si\u00f3str zakonnych. Aby zmniejszy\u0107 zad\u0142u\u017cenie parafii, proboszcz odbywa\u0142 d\u0142ugie podr\u00f3\u017ce do Europy w celu zebrania pieni\u0119dzy. Gdy jesieni\u0105 1939 r. sytuacja polityczna sta\u0142a si\u0119 burzliwa, wielu parafian przenios\u0142o si\u0119 do Niemiec lub Szwecji, niekt\u00f3rzy nawet do W\u0142och. Jeszcze inni przenie\u015bli si\u0119 z miasta na wie\u015b, aby uchroni\u0107 si\u0119 przed bombardowaniami.
\n\u00b7<\/span>
\nW czasie wojny zimowej w kaplicy odprawiano tylko msze poranne. Mieszkanie na plebanii by\u0142o niebezpieczne, gdy\u017c schron przeciwbombowy nie znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu, a stacja kolejowa (cz\u0119sto na celowniku wroga) by\u0142a tu\u017c obok. W ten spos\u00f3b proboszcz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Kristiinankatu, co by\u0142o nieco bezpieczniejszym miejscem zamieszkania. Gdy w czasie wojny trudno by\u0142o zebra\u0107 pieni\u0105dze na prowadzenie parafii, proboszcz Holzer pr\u00f3bowa\u0142 znale\u017a\u0107 inne sposoby. Robi\u0142 zabawki z kawa\u0142k\u00f3w desek, kt\u00f3re nast\u0119pnie sprzedawa\u0142 w sklepie Wilhelma Casagrande. Towary by\u0142y w dobrym obrocie, ale dzia\u0142alno\u015b\u0107 firmy zosta\u0142a przerwana po tym, jak biskup zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie jest odpowiednia dla ksi\u0119dza.
\n\u00b7<\/span>
\nPo zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej wikariusz wr\u00f3ci\u0142 do zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy, a tak\u017ce wyjecha\u0142 do Rzymu. Tutaj wyja\u015bni\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 sekretarzowi papie\u017ca, co zaowocowa\u0142o aprobat\u0105 Watykanu. Odwiedzaj\u0105c Holandi\u0119, otrzyma\u0142 10 000 dolar\u00f3w pomocy od Zakonu Naj\u015bwi\u0119tszego Serca, a ca\u0142\u0105 sum\u0119 wyda\u0142 na cebulki tulipan\u00f3w. Kiedy tulipany dotar\u0142y do Finlandii, sprzeda\u0142 je na aukcji w Helsinkach za 50 000 dolar\u00f3w. Nast\u0119pnie Holzer importowa\u0142 ry\u017c i pomara\u0144cze. Sprzeda\u0142 przysmaki po lukratywnej cenie i tym sposobem by\u0142 w stanie sp\u0142aci\u0107 d\u0142ugi budowlane kaplicy w Turku. Za pozosta\u0142e pieni\u0105dze wybudowa\u0142 pod koniec lat 40. trzypi\u0119trowy dom dla sieroci\u0144ca i przedszkola si\u00f3str. Proboszcz sam wykona\u0142 rysunki nowego budynku, pracowa\u0142 te\u017c jako budowniczy. Budynek by\u0142 gotowy do u\u017cytku w sierpniu 1949 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nW domu zamieszka\u0142o pi\u0119\u0107 si\u00f3str Zakonu Serca Jezusowego, po czym sierociniec otworzy\u0142 swoje podwoje. Na pocz\u0105tku w sieroci\u0144cu przebywa\u0142o ok. 30 dzieci, aw przedszkolu do 80 wychowank\u00f3w. Pojawienie si\u0119 si\u00f3str w czarnych welonach by\u0142o niezwyk\u0142ym widokiem w Turku, z kt\u00f3rymi rozmawiano w gazetach. Dom dziecka przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 w latach 50., kiedy sta\u0142 si\u0119 niepotrzebny, ale przedszkole funkcjonowa\u0142o do wiosny 1984 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nOjciec Jan Snijders (ur. 1912, zm. 1972) by\u0142 wikariuszem w latach 1949-1967. Urodzi\u0142 si\u0119 tak\u017ce w Holandii. Snijders chcia\u0142 wzbogaci\u0107 \u017cycie duchowe parafii i stworzy\u0107 jedn\u0105 rodzin\u0119 z rozproszonego stada. Wielu uwa\u017ca\u0142o, \u017ce jego kadencja by\u0142a czasem duchowego wzrostu. D\u0105\u017cy\u0142 do rozwoju ch\u00f3ru, interesowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce prac\u0105 z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105. Kiedy opad\u0142a mu energia, postanowi\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 w szpitalu w Niemczech.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBUDOWA NOWEGO KO\u015aCIO\u0141A<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW 1966 r. parafia liczy\u0142a 225 cz\u0142onk\u00f3w, z czego 157 by\u0142o obywatelami fi\u0144skimi. Powoli ros\u0142a liczba parafian m\u00f3wi\u0105cych po fi\u0144sku. W mi\u0119dzyczasie wiele rodzin pierwotnie obcoj\u0119zycznych zosta\u0142o poddanych fenicyzacji. Ostatnia msza w drewnianej kaplicy Ursininkatu 15 zosta\u0142a odprawiona 6 stycznia 1966 roku. Ju\u017c kilka tygodni p\u00f3\u017aniej budynek zosta\u0142 rozebrany. Msze \u015bw. odbywa\u0142y si\u0119 nast\u0119pnie w kaplicy domu si\u00f3str, a\u017c do uko\u0144czenia nowego ko\u015bcio\u0142a.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/luostarinoviaukko-300x200.jpg\")
\nBudowa g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia do klasztoru<\/em><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nRysunki obecnego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Brygidy i B\u0142ogos\u0142awionego Hemminga zosta\u0142y opracowane przez architekta A.S. Sandelem i finansowaniem projektu zaj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tym razem Holzer. Nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 otwarty 5 listopada 1966 roku.<\/h6>\n\u00b7<\/span>
\n<\/em>![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/kirkkorakenteilla.jpg\")
<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nWitra\u017ce i inne dzie\u0142a sztuki s\u0105 dzie\u0142em ks. J. De Vissera. Na \u015bcianie za o\u0142tarzem znajdowa\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowo du\u017cy krucyfiks wykonany z kutego \u017celaza i stali, a obok o\u0142tarza znajdowa\u0142o si\u0119 sze\u015b\u0107 miedzianych \u015bwiecznik\u00f3w. Na tylnej \u015bcianie znajdowa\u0142y si\u0119 wizerunki patronek ko\u015bcio\u0142a, \u015bw. Brygidy i b\u0142. Hemminga. Chrzcielnica znajdowa\u0142a si\u0119 w bocznej kaplicy.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/lasimaalaus-1-300x175.jpg\")
<\/h6>\n<\/h6>\nW du\u017cym oknie od strony ulicy widnieje wizja Chrystusa jako centralnej postaci wszech\u015bwiata i stworzenia. Motywem przewodnim jest stary chrze\u015bcija\u0144ski symbol kosza z rybami i chlebem. Wielka ryba, Chrystus, prowadzi swoich na\u015bladowc\u00f3w. Okno z boku kaplicy bocznej ilustruje histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Finlandii. Przedstawia \u015bwi\u0119tych Eryka i Henryka przybywaj\u0105cych na krucjat\u0119 oraz \u015bredniowiecznego biskupa siedz\u0105cego na tronie. Ponadto w oknie znajduje si\u0119 Matka Boska z Dzieci\u0105tkiem Jezus obok katedry w Turku i herb Turku.
\n\u00b7<\/span>
\nBiskup Cobben dokona\u0142 inauguracji ko\u015bcio\u0142a, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolickich ksi\u0119\u017cy, si\u00f3str i braci pracuj\u0105cych w Finlandii by\u0142a obecna. Biskup pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 sal\u0119 ko\u015bcieln\u0105 i umie\u015bci\u0142 w kamieniu o\u0142tarzowym relikwie \u015bw. Brygidy, Wawrzy\u0144ca, Bonifacego i Cecylii. Biskup Verschuren odprawi\u0142 pierwsz\u0105 msz\u0119 przy nowym o\u0142tarzu z pomoc\u0105 kilku ksi\u0119\u017cy. W tym czasie Towarzystwo Teresy by\u0142o najbardziej ruchliwe, licz\u0105ce dwudziestu aktywnych cz\u0142onk\u00f3w. Krzes\u0142a w sali parafialnej zosta\u0142y zakupione ze \u015brodk\u00f3w zgromadzonych przez stowarzyszenie. Kolejny wikariusz, ks. Jan Paus rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 w parafii 23 marca 1967 roku i kontynuowa\u0142 j\u0105 przez czterna\u015bcie lat. Z jego inicjatywy, po niedzielnej mszy \u015bw., rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 spotkanie przy ko\u015bcielnej kawie.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nOjciec Frans Voss by\u0142 wikariuszem Turku w latach 1981-1993. D\u0105\u017cy\u0142 do o\u017cywienia liturgii, podkre\u015bla\u0142 rol\u0119 lektor\u00f3w, akolit\u00f3w i ch\u00f3ru. Organizowa\u0142 te\u017c pr\u00f3by \u015bpiewu do nauki nowych utwor\u00f3w.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/isavossjaessu-150x300.jpg\")
<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nPraca rady parafialnej wzros\u0142a i sta\u0142a si\u0119 bardziej efektywna. Odr\u0119bna rada gospodarcza mia\u0142a za zadanie poprawi\u0107 chronicznie u\u0142omn\u0105 gospodark\u0119 parafii.
\n\u00b7<\/span>
\nWiosn\u0105 1985 r. wikariusz Voss wraz z grup\u0105 parafian uda\u0142 si\u0119 na pielgrzymk\u0119 do Vadsteny. Jednym z cel\u00f3w wizyty by\u0142o zach\u0119cenie si\u00f3str brygidek do za\u0142o\u017cenia nowego klasztoru w Turku, co mia\u0142o miejsce w 1986 roku.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nSIOSTRY BRYGIDKI<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nLatem 1986 roku siostry brygidki wr\u00f3ci\u0142y do Finlandii czterysta lat po tym, jak klasztor Naantali zamkn\u0105\u0142 swoje podwoje. Otworzyli pensjonat i akademik. Na dziedzi\u0144cu mi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142em a domem si\u00f3str wzniesiono sal\u0119 Birgitta wed\u0142ug plan\u00f3w architekta Benito Casagrande. Powstanie klasztoru spowodowa\u0142o, \u017ce \u017cycie ca\u0142ej parafii sta\u0142o si\u0119 bardziej aktywne.
\n\u00b7<\/span>
\nPodczas obchod\u00f3w trzydziestej rocznicy przybycia si\u00f3str do Turku Leena Casagrande, przewodnicz\u0105ca Stowarzyszenia Przyjaci\u00f3\u0142 Si\u00f3str Brygidek, skomentowa\u0142a w swoim przem\u00f3wieniu znaczenie si\u00f3str: Oczywi\u015bcie sprowadzenie si\u00f3str do Finlandii by\u0142o wymagane. du\u017co negocjacji i przygotowa\u0144. Biskup Paul Verschuren prowadzi\u0142 rozmowy z matk\u0105 Tekl\u0105 w Rzymie, ale przygotowania odbywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w Turku. Ksi\u0105dz Frans m\u00f3wi\u0142 o sprawie na posiedzeniu rady parafialnej. Tam Vittorio Casagrande zaproponowa\u0142 pielgrzymk\u0119 do Vadsteny w nadziei na przyspieszenie projektu. To by\u0142o postrzegane jako spos\u00f3b na spe\u0142nienie naszego \u017cyczenia samej \u015awi\u0119tej Brygidzie. W ten spos\u00f3b pe\u0142na nadziei grupa parafian wyruszy\u0142a w pielgrzymk\u0119 do Szwecji. Na wie\u015b\u0107 o wycieczce zorganizowanej przez nasz\u0105 parafi\u0119 nasz biskup skomentowa\u0142 z u\u015bmiechem: \u201eJe\u015bli si\u0119 uda, musi nast\u0105pi\u0107 sukces\u201d.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/sisaret-300x169.jpg\")
<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat do\u015bwiadczyli\u015bmy \u017cyczliwo\u015bci i przyja\u017ani si\u00f3str. Zawsze dobrze jest by\u0107 tutaj z siostrami\u2026 Je\u015bli chodzi tu na msz\u0119, wida\u0107 wyra\u017anie siostry, kt\u00f3re s\u0105 spokojne w ko\u015bciele. Jednak zapewnia si\u0119, \u017ce sze\u015b\u0107 dni w tygodniu ci\u0119\u017cko pracuj\u0105 od rana do wieczora. Modl\u0105 si\u0119 kilka razy dziennie (za nas wszystkich i za swoich zmar\u0142ych przyjaci\u00f3\u0142), co te\u017c mo\u017cna uzna\u0107 za prac\u0119, ale wykonuj\u0105 wiele innych zada\u0144.
\n\u00b7<\/span>
\nDom go\u015bcinny<\/span><\/strong><\/a> wymaga codziennego gotowania, prania i sprz\u0105tania. Niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy delektowali\u015bmy si\u0119 tutaj pyszn\u0105 kaw\u0105 i posi\u0142kami, a czysto\u015b\u0107 obiekt\u00f3w mo\u017ce zobaczy\u0107 ka\u017cdy odwiedzaj\u0105cy. Pod\u0142ogi zawsze b\u0142yszcz\u0105! Tamtejszy ogr\u00f3d kwiatowy siostry Nunzi zachwyca ka\u017cdego, kto wchodzi, a on te\u017c nie kwitnie bez pracy. Nowe siostry s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119te ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 na lekcjach fi\u0144skiego, co wymaga wiele pracy. Opr\u00f3cz tego siostry pomagaj\u0105 tak\u017ce ko\u015bcio\u0142owi sprz\u0105ta\u0107 i dba\u0107 o to, by nasi ksi\u0119\u017ca dobrze si\u0119 od\u017cywiali i otrzymywali zdrow\u0105 \u017cywno\u015b\u0107. Siostry u\u017cyczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c parafii pi\u0119knej sali Birgitta.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nTRZYDZIE\u015aCI LAT<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nTrzydzie\u015bci lat to wiele niezapomnianych okazji i uroczysto\u015bci, ale jeszcze wa\u017cniejsze spotkania, wspania\u0142e chwile, kt\u00f3re na zawsze pozostan\u0105 w naszych sercach. Wizyta papie\u017ca Jana Paw\u0142a II w czerwcu 1989 roku by\u0142a oczywi\u015bcie wielkim wydarzeniem w parafii. Liczba cz\u0142onk\u00f3w parafii stale ros\u0142a, gdy\u017c Wietnamczycy i m.in. Polskie rodziny przenios\u0142y si\u0119 do regionu Turku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\nKolejnym wikariuszem by\u0142 ks. Ryszard Mi\u015b (SCJ). Jego przyjacielskie zachowanie i g\u0142\u0119bokie kazania spotka\u0142y si\u0119 z pozytywn\u0105 reakcj\u0105 parafian. Po obj\u0119ciu kierownictwa zakonu przez ks. Misia, a tym samym przeniesieniu si\u0119 do Rzymu w 1997 r., ks. Jaros\u0142aw Nieci\u0105g (SCJ), a po nim ks. Wies\u0142aw \u015awiech (SCJ) do 2002 r. W 2003 r. parafia otrzyma\u0142a nowego wikariusza, ks. G\u0119bara (SCJ), kt\u00f3ry mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 parafii znacznie d\u0142u\u017cej. Ojciec G\u0119bara przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Turku z Tampere.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/isapeterjarenate-300x177.jpg\")
\u00b7<\/span>
\nW \u017cyciu parafii na przestrzeni dziesi\u0119cioleci by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wiele wydarze\u0144 letnich. Pielgrzymka do K\u00f6yli\u00f6 na tydzie\u0144 przed pe\u0142ni\u0105 lata by\u0142a corocznym wydarzeniem. Od czasu do czasu odwiedzano te\u017c wysp\u0119 klasztorn\u0105 K\u00f6kar. Msze \u015bw. odprawiano w ko\u015bciele Sture na zamku Turku w zwi\u0105zku ze \u015bredniowiecznymi dniami Turku. W Koroinen odprawiano msz\u0119 przez kilka lat, opr\u00f3cz ma\u0142ej pielgrzymki z ko\u015bcio\u0142a do Koroinen.
\n\u00b7<\/span>
\nW XXI wieku parafia nadal go\u015bci\u0142a r\u00f3\u017cne grupy, w tym grup\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105. Powsta\u0142y tak\u017ce nowe grupy, m.in. Ko\u0142o Nauki Teologicznej oraz \u201eKlub Muksu\u201d dla ma\u0142ych dzieci. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 parafii rozszerzy\u0142a si\u0119 tak\u017ce w diasporze. Na przyk\u0142ad na Wyspie Alandzkiej jest coraz wi\u0119cej katolik\u00f3w, wi\u0119c powsta\u0142a tam regularna msza diaspory. R\u00f3wnie\u017c w Eurajokach odbywaj\u0105 si\u0119 regularne msze, na kt\u00f3re ucz\u0119szcza du\u017ca liczba os\u00f3b, zw\u0142aszcza Polak\u00f3w.
\n\u00b7<\/span>
\nLiczba r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci w parafii wzros\u0142a w latach 90. i p\u00f3\u017aniej, a obecnie jest co najmniej ponad 60 r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, a parafianie m\u00f3wi\u0105 co najmniej 30 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami. Cz\u0142onkowie parafii \u015bw. Brygidy i B\u0142ogos\u0142awionego Hemminga w Turku nale\u017c\u0105 do wsp\u00f3lnoty wysoce mi\u0119dzynarodowej, w kt\u00f3rej katolicyzm Ko\u015bcio\u0142a staje si\u0119 namacalny, poniewa\u017c ludzie z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w tworz\u0105 jedn\u0105 parafi\u0119 i wzbogacaj\u0105 jej \u017cycie oraz \u017cycie ca\u0142ej diecezji swoimi cechami.
\n\u00b7<\/span>
\nW XXI wieku w budynku ko\u015bcio\u0142a dokonano aktualizacji i remont\u00f3w. Na przyk\u0142ad przerobiono o\u015bwietlenie i nag\u0142o\u015bnienie sali ko\u015bcielnej.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/sali-300x199.jpg\")
\nSala ko\u015bcielna<\/i><\/h6>\n![\"\"](\"http:\/\/www.catholicturku.fi\/wp-content\/uploads\/adoraatio2-271x300.jpg\")
<\/h6>\nKaplica sakramentalna obok sali ko\u015bcielnej
\n\u00b7<\/span>
\n<\/em>SA Wraz z rozrostem parafii przestrze\u0144 ko\u015bcio\u0142a sta\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca. Podczas nabo\u017ce\u0144stw cz\u0119sto wszystkie miejsca s\u0105 zaj\u0119te. Dlatego od 2013 r. opr\u00f3cz mszy wysokiej odprawiana jest tak\u017ce niedzielna msza o godz. 9.00 w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, szwedzkim lub fi\u0144skim, i o 18.00 w j\u0119zyku angielskim ao godz. Parafia prowadzi r\u00f3wnie\u017c msze w j\u0119zyku polskim, wietnamskim, tagalskim, hiszpa\u0144skim i aramejskim.
\n\u00b7<\/span>
\nDo tej parafii nale\u017cy dyrekcja cmentarza katolickiego, a co roku wiosn\u0105 i jesieni\u0105 organizowane s\u0105 wolontariackie sesje pracy maj\u0105ce na celu utrzymanie terenu. Czasami cmentarz posiada\u0142 te\u017c w\u0142asnego opiekuna, ale obecnie parafianie (przede wszystkim Wietnamczycy) pilnie pracowali nad cmentarzem.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\n\u00b7<\/span>
\nRozdzia\u0142 dotycz\u0105cy lat 1926-1996 oparty jest na artykule Kalevi Vuorela, opublikowanym w czasopi\u015bmie parafialnym w 1996 roku. Od 2000 roku informacje udziela\u0142y Jouni Leinonen i Leena Casagrande.
\n\u00b7<\/span>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Czasopismo Parafialne 3\/2016 Wydanie \u015awi\u0105teczne<\/strong><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nPARAFIA W LICZBACH STATYSTYCZNYCH<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span>
\nCz\u0142onkostwo (os\u00f3b)<\/strong>
\n1930\u00a0 >\u00a0 81
\n1940\u00a0 >\u00a0 144
\n1967\u00a0 >\u00a0 236
\n1987\u00a0 >\u00a0 438
\n1996\u00a0 >\u00a0 820
\n2015\u00a0 >\u00a0 1912<\/h6>\n2021\u00a0 >\u00a0 2342<\/h6>\n\u00b7<\/span>
\nDystrybucja j\u0119zykowa w\u00a0<\/strong>2015\u00a0 |\u00a0 2021 roku (os\u00f3b)<\/strong><\/h6>\nFi\u0144ski\u00a0 >\u00a0 523\u00a0 |\u00a0 546
\nPolski\u00a0 >\u00a0 321\u00a0 |\u00a0 537
\nWietnamski\u00a0 >\u00a0 174\u00a0 |\u00a0 172<\/h6>\nHiszpa\u0144ski\u00a0 >\u00a0 115\u00a0 |\u00a0 121<\/h6>\nSzwedzki\u00a0 >\u00a0 128\u00a0 |\u00a0 116
\nAramejski\u00a0 >\u00a0 103\u00a0 |\u00a0 112
\nTagalog\u00a0 >\u00a0 47\u00a0 |\u00a0 58
\nArabski\u00a0 >\u00a0 30\u00a0 |\u00a0 34
\nAsyryjski\u00a0 >\u00a0 11\u00a0 |\u00a0 10
\nInni\u00a0 >\u00a0 460\u00a0 |\u00a0 636<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\n\u25ba\u00a0\u00a0MENU G\u0141\u00d3WNE<\/strong><\/a><\/span>
\n\u25ba\u00a0 STRONA G\u0141\u00d3WNA<\/span><\/strong><\/a><\/h5>\n
\nWebmaster<\/strong><\/h6>\nwebmaster (at) romanos.fi<\/a><\/span><\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Parafia katolicka pw. \u015aWI\u0118TEJ BRYGIDY I B\u0141OGOS\u0141AWIONEGO HEMMINGA \u00b7 Turku\u00a0\ud83c\uddeb\ud83c\uddee\u00a0Finlandia \u00b7 Historia parafii PRZED ZA\u0141O\u017bENIEM PARAFII \u00b7 W wyniku reformacji powi\u0105zania ko\u015bcio\u0142a fi\u0144skiego z katolicyzmem zosta\u0142y zerwane od 1517 roku, a katolicyzm by\u0142 zakazany w kraju na dwie\u015bcie lat. \u201eKtokolwiek zwr\u00f3ci si\u0119 do papieskiej doktryny, nigdy nie ma domu ani miejsca zamieszkania w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1379","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1379"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62992,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379\/revisions\/62992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
Turku<\/strong>\u00a0\ud83c\uddeb\ud83c\uddee\u00a0Finlandia<\/strong><\/span><\/h3>\n\u00b7<\/span><\/strong><\/span><\/h4>\n<\/strong><\/span><\/p>\nHistoria parafii<\/strong><\/span><\/h1>\n <\/p>\n
\nPRZED ZA\u0141O\u017bENIEM PARAFII<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW wyniku reformacji powi\u0105zania ko\u015bcio\u0142a fi\u0144skiego z katolicyzmem zosta\u0142y zerwane od 1517 roku, a katolicyzm by\u0142 zakazany w kraju na dwie\u015bcie lat. \u201eKtokolwiek zwr\u00f3ci si\u0119 do papieskiej doktryny, nigdy nie ma domu ani miejsca zamieszkania w granicach Szwecji\u2026\u201d, zosta\u0142o zadekretowane w parlamencie \u00d6rebro w 1617 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nJednak dla nielicznych katolickich marynarzy, kupc\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkali w Turku w XVIII wieku, za\u0142o\u017cenie w Turku parafii mia\u0142o ogromne znaczenie. Pierwsz\u0105 znan\u0105 katolick\u0105 misj\u0105 duszpastersk\u0105 w Turku by\u0142a wizyta prowikara sztokholmskiego Paolo Morettiego p\u00f3\u017anym latem 1796 r. Po fi\u0144skiej wojnie mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Szwecj\u0105 do Turku trafi\u0142a armia rosyjska, w tym katoliccy \u017co\u0142nierze. O ile to mo\u017cliwe, katoliccy ksi\u0119\u017ca z Wyborga odwiedzali Turku od lutego 1811 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nPocz\u0105tkowo Turku nale\u017ca\u0142o do parafii \u015bw. Henryka w Helsinkach. W 1890 r. na terenie garnizonu rosyjskiego Turku mieszka\u0142o 64 katolik\u00f3w. Polski ksi\u0105dz wojskowy odprawi\u0142 msze w ko\u015bciele Betel w Turku. Kazanie zosta\u0142o wyg\u0142oszone w j\u0119zyku polskim lub rosyjskim. \u017bo\u0142nierze katoliccy mieli w\u0142asny cmentarz w pobli\u017cu cmentarza prawos\u0142awnego. P\u00f3\u017aniej cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a zaanektowana na u\u017cytek parafii katolickiej. Na pocz\u0105tku XX wieku kilka rodzin w\u0142oskich i niemieckich przyby\u0142o do Turku i potrzebowa\u0142o katolickiej opieki duszpasterskiej. Opr\u00f3cz tego miasto by\u0142o domem dla przechadzaj\u0105cych si\u0119 w\u0142oskich kupc\u00f3w i ulicznych kataryniarzy. W browarze Aura pracowa\u0142 niemiecki piwowar Maximilian Heining, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do uruchomienia masowych ofert w Turku.
\n\u00b7<\/span>
\nZa\u0142o\u017cenie fi\u0144skiego wikariatu apostolskiego w 1920 r. poprawi\u0142o sytuacj\u0119 katolik\u00f3w w Turku. Od 1922 roku mniej wi\u0119cej raz w miesi\u0105cu podr\u00f3\u017cowa\u0142 do Turku proboszcz Johannes van Gijsel. Msze odprawiane by\u0142y w domu piwowara Heininga. Obecnych by\u0142o zwykle oko\u0142o dwudziestu parafian. Kazanie zosta\u0142o wyg\u0142oszone w j\u0119zyku szwedzkim lub niemieckim. W tych j\u0119zykach s\u0142ycha\u0107 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c spowiedzi.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nPUISTOKATU 1<\/b><\/span><\/h4>\nUlica Puistokatu 1<\/strong><\/span><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nParafia potrzebowa\u0142a w\u0142asnych obiekt\u00f3w. W tym celu ojciec Van Gijsel wynaj\u0105\u0142 skromny drewniany budynek w pobli\u017cu mostu Martinsilta (Puistokatu 1). Dom by\u0142 zrujnowany, kaplica by\u0142a mro\u017ana zim\u0105, a \u015bciany pokryte by\u0142y po\u017c\u00f3\u0142k\u0142\u0105, postrz\u0119pion\u0105 tapet\u0105. W tej chacie ma\u0142a grupa wiernych uczestniczy\u0142a w tej samej mszy \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3ra by\u0142a ofiarowana w katedrze w Turku zgodnie z Missale Aboense. Kaplica Puistokatu zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona 17 czerwca 1922 roku i po\u015bwi\u0119cona \u015bw. Brygidzie. Od tego czasu w kaplicy regularnie odprawiano comiesi\u0119czn\u0105 msz\u0119. \u201eZwykle obecnych by\u0142o oko\u0142o 30 os\u00f3b, w tym uliczny kataryniarz, kilku sprzedawc\u00f3w lod\u00f3w, kilku kupc\u00f3w z rodzinami, kierownik bazaru i kilku niemieckich piwowar\u00f3w\u201d.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBIRGERINKATU 14 I NARODZINY NIEZALE\u017bNEJ PARAFII<\/b><\/span><\/h4>\nUlica Birgerinkatu 14<\/strong><\/span><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nKaplicy na Puistokatu nie mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za rozwi\u0105zanie trwa\u0142e, dlatego proboszcz van Gijsel musia\u0142 ulokowa\u0107 nowe miejsce dla parafii. Takie znaleziono na Birgerinkatu, w s\u0105siedztwie obecnego ko\u015bcio\u0142a. Dzisiejsza nazwa ulicy to Ursininkatu. Kaplic\u0119 Birgerinkatu zbudowano poprzez usuni\u0119cie \u015bciany mi\u0119dzy dwoma pomieszczeniami. W mieszkaniu znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pok\u00f3j ksi\u0119dza i kuchnia. Pok\u00f3j ksi\u0119dza by\u0142 p\u00f3\u017aniej wykorzystywany jako praca wikariusza i sypialnia, jako zakrystia oraz jako pok\u00f3j go\u015bcinny. W tym samym czasie kuchnia by\u0142a r\u00f3wnie\u017c siedzib\u0105 brata zakonnego, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pomocnika wikariusza.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nBudynek kaplicy zosta\u0142 zakupiony i wyremontowany w pierwszej po\u0142owie 1926 roku. 3 czerwca w uroczysto\u015b\u0107 Bo\u017cego Cia\u0142a Van Gijsel odprawi\u0142 tam pierwsz\u0105 msz\u0119. Ojciec Guliemus Cobben zosta\u0142 mianowany proboszczem w Turku i po raz pierwszy wyg\u0142osi\u0142 tam kazanie 26 wrze\u015bnia 1926 roku. Ojciec Cobben pozosta\u0142 w Turku i zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 w\u0142asne ksi\u0119gi ko\u015bcielne. Do tego czasu parafianie byli cz\u0142onkami parafii w Helsinkach. W ten spos\u00f3b w ko\u0144cu narodzi\u0142a si\u0119 parafia Turku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\nProboszcz Guliemus Cobben (ur. 1897, zm. 1985) urodzi\u0142 si\u0119 w Holandii i nale\u017ca\u0142 do zakonu Kap\u0142an\u00f3w Naj\u015bwi\u0119tszego Serca (SCJ). Kiedy przyjecha\u0142 do Turku, mia\u0142 29 lat. We wczesnych latach g\u0142osi\u0142 g\u0142\u00f3wnie po szwedzku i niemiecku, poniewa\u017c te j\u0119zyki by\u0142y lepiej rozumiane przez parafian ni\u017c fi\u0144ski. Wikariusz Cobben by\u0142 radosnym, spontanicznym i \u017cyczliwym m\u0142odym ksi\u0119dzem, kt\u00f3ry bez skarg pogodzi\u0142 si\u0119 z ciasnymi warunkami swojej plebanii.
\n\u00b7<\/span>
\nOd 1931 roku jako asystent proboszcza pracowa\u0142 brat Erik, by\u0142y kapitan morski. Gotowa\u0142, naprawia\u0142 ubrania i s\u0142u\u017cy\u0142 na mszy. Poniewa\u017c wydatki na \u017cywno\u015b\u0107 musia\u0142y by\u0107 zminimalizowane, posi\u0142ki by\u0142y skromne, a zdrowie proboszcza pogorszy\u0142o si\u0119. Czas wikariusza Cobbena jako proboszcza w Turku trwa\u0142 prawie osiem lat. W 1934 Cobben zosta\u0142 mianowany wikariuszem apostolskim i zosta\u0142 konsekrowany na biskupa w Holandii. Parafianie ucieszyli si\u0119 z powo\u0142ania, ale zasmuci\u0142a ich utrata ukochanego proboszcza.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBIRGERINKATU 15<\/strong><\/span><\/h4>\nUlica Birgerinkatu 15<\/strong><\/span><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nDrugim wikariuszem parafii by\u0142 Laurentius Holzer (ur. 1897, zm. 1978). Przybywaj\u0105c w 1922 r. by\u0142 proboszczem holenderskiej parafii i nie by\u0142 zwi\u0105zany z zakonem. By\u0142 uwa\u017cany za wytrawnego ekonomist\u0119 i architekta, umiej\u0119tno\u015bci niezb\u0119dne w parafii Turku. Inauguracja odby\u0142a si\u0119 4 sierpnia 1935 r. Proboszcz natychmiast uda\u0142 si\u0119 do Holandii po pieni\u0105dze, a po powrocie sprzeda\u0142 dzia\u0142k\u0119 przy ulicy Birgerinkatu 15. Cena zakupu wynosi\u0142a 395 000 marek, a kredyt bankowy mia\u0142 wynosi\u0107 350 000 znaki z odsetkami i amortyzacj\u0105 do zap\u0142acenia w loteriach, kolekcjach i r\u00f3\u017cnych transakcjach handlowych. Nowa kaplica zosta\u0142a szybko uko\u0144czona, a inauguracja odby\u0142a si\u0119 w uroczysto\u015b\u0107 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, ostatniego maja 1936 roku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW por\u00f3wnaniu z poprzedni\u0105 kaplica Birgerinkatu 15 by\u0142a przestronna i pi\u0119kna. O\u0142tarz szafkowy ozdobiony rze\u017abami w drewnie by\u0142 darem holenderskich si\u00f3str zakonnych. Aby zmniejszy\u0107 zad\u0142u\u017cenie parafii, proboszcz odbywa\u0142 d\u0142ugie podr\u00f3\u017ce do Europy w celu zebrania pieni\u0119dzy. Gdy jesieni\u0105 1939 r. sytuacja polityczna sta\u0142a si\u0119 burzliwa, wielu parafian przenios\u0142o si\u0119 do Niemiec lub Szwecji, niekt\u00f3rzy nawet do W\u0142och. Jeszcze inni przenie\u015bli si\u0119 z miasta na wie\u015b, aby uchroni\u0107 si\u0119 przed bombardowaniami.
\n\u00b7<\/span>
\nW czasie wojny zimowej w kaplicy odprawiano tylko msze poranne. Mieszkanie na plebanii by\u0142o niebezpieczne, gdy\u017c schron przeciwbombowy nie znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu, a stacja kolejowa (cz\u0119sto na celowniku wroga) by\u0142a tu\u017c obok. W ten spos\u00f3b proboszcz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Kristiinankatu, co by\u0142o nieco bezpieczniejszym miejscem zamieszkania. Gdy w czasie wojny trudno by\u0142o zebra\u0107 pieni\u0105dze na prowadzenie parafii, proboszcz Holzer pr\u00f3bowa\u0142 znale\u017a\u0107 inne sposoby. Robi\u0142 zabawki z kawa\u0142k\u00f3w desek, kt\u00f3re nast\u0119pnie sprzedawa\u0142 w sklepie Wilhelma Casagrande. Towary by\u0142y w dobrym obrocie, ale dzia\u0142alno\u015b\u0107 firmy zosta\u0142a przerwana po tym, jak biskup zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie jest odpowiednia dla ksi\u0119dza.
\n\u00b7<\/span>
\nPo zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej wikariusz wr\u00f3ci\u0142 do zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy, a tak\u017ce wyjecha\u0142 do Rzymu. Tutaj wyja\u015bni\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 sekretarzowi papie\u017ca, co zaowocowa\u0142o aprobat\u0105 Watykanu. Odwiedzaj\u0105c Holandi\u0119, otrzyma\u0142 10 000 dolar\u00f3w pomocy od Zakonu Naj\u015bwi\u0119tszego Serca, a ca\u0142\u0105 sum\u0119 wyda\u0142 na cebulki tulipan\u00f3w. Kiedy tulipany dotar\u0142y do Finlandii, sprzeda\u0142 je na aukcji w Helsinkach za 50 000 dolar\u00f3w. Nast\u0119pnie Holzer importowa\u0142 ry\u017c i pomara\u0144cze. Sprzeda\u0142 przysmaki po lukratywnej cenie i tym sposobem by\u0142 w stanie sp\u0142aci\u0107 d\u0142ugi budowlane kaplicy w Turku. Za pozosta\u0142e pieni\u0105dze wybudowa\u0142 pod koniec lat 40. trzypi\u0119trowy dom dla sieroci\u0144ca i przedszkola si\u00f3str. Proboszcz sam wykona\u0142 rysunki nowego budynku, pracowa\u0142 te\u017c jako budowniczy. Budynek by\u0142 gotowy do u\u017cytku w sierpniu 1949 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nW domu zamieszka\u0142o pi\u0119\u0107 si\u00f3str Zakonu Serca Jezusowego, po czym sierociniec otworzy\u0142 swoje podwoje. Na pocz\u0105tku w sieroci\u0144cu przebywa\u0142o ok. 30 dzieci, aw przedszkolu do 80 wychowank\u00f3w. Pojawienie si\u0119 si\u00f3str w czarnych welonach by\u0142o niezwyk\u0142ym widokiem w Turku, z kt\u00f3rymi rozmawiano w gazetach. Dom dziecka przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 w latach 50., kiedy sta\u0142 si\u0119 niepotrzebny, ale przedszkole funkcjonowa\u0142o do wiosny 1984 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nOjciec Jan Snijders (ur. 1912, zm. 1972) by\u0142 wikariuszem w latach 1949-1967. Urodzi\u0142 si\u0119 tak\u017ce w Holandii. Snijders chcia\u0142 wzbogaci\u0107 \u017cycie duchowe parafii i stworzy\u0107 jedn\u0105 rodzin\u0119 z rozproszonego stada. Wielu uwa\u017ca\u0142o, \u017ce jego kadencja by\u0142a czasem duchowego wzrostu. D\u0105\u017cy\u0142 do rozwoju ch\u00f3ru, interesowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce prac\u0105 z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105. Kiedy opad\u0142a mu energia, postanowi\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 w szpitalu w Niemczech.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBUDOWA NOWEGO KO\u015aCIO\u0141A<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW 1966 r. parafia liczy\u0142a 225 cz\u0142onk\u00f3w, z czego 157 by\u0142o obywatelami fi\u0144skimi. Powoli ros\u0142a liczba parafian m\u00f3wi\u0105cych po fi\u0144sku. W mi\u0119dzyczasie wiele rodzin pierwotnie obcoj\u0119zycznych zosta\u0142o poddanych fenicyzacji. Ostatnia msza w drewnianej kaplicy Ursininkatu 15 zosta\u0142a odprawiona 6 stycznia 1966 roku. Ju\u017c kilka tygodni p\u00f3\u017aniej budynek zosta\u0142 rozebrany. Msze \u015bw. odbywa\u0142y si\u0119 nast\u0119pnie w kaplicy domu si\u00f3str, a\u017c do uko\u0144czenia nowego ko\u015bcio\u0142a.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBudowa g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia do klasztoru<\/em><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nRysunki obecnego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Brygidy i B\u0142ogos\u0142awionego Hemminga zosta\u0142y opracowane przez architekta A.S. Sandelem i finansowaniem projektu zaj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tym razem Holzer. Nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 otwarty 5 listopada 1966 roku.<\/h6>\n\u00b7<\/span>
\n<\/em><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nWitra\u017ce i inne dzie\u0142a sztuki s\u0105 dzie\u0142em ks. J. De Vissera. Na \u015bcianie za o\u0142tarzem znajdowa\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowo du\u017cy krucyfiks wykonany z kutego \u017celaza i stali, a obok o\u0142tarza znajdowa\u0142o si\u0119 sze\u015b\u0107 miedzianych \u015bwiecznik\u00f3w. Na tylnej \u015bcianie znajdowa\u0142y si\u0119 wizerunki patronek ko\u015bcio\u0142a, \u015bw. Brygidy i b\u0142. Hemminga. Chrzcielnica znajdowa\u0142a si\u0119 w bocznej kaplicy.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n<\/h6>\nW du\u017cym oknie od strony ulicy widnieje wizja Chrystusa jako centralnej postaci wszech\u015bwiata i stworzenia. Motywem przewodnim jest stary chrze\u015bcija\u0144ski symbol kosza z rybami i chlebem. Wielka ryba, Chrystus, prowadzi swoich na\u015bladowc\u00f3w. Okno z boku kaplicy bocznej ilustruje histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Finlandii. Przedstawia \u015bwi\u0119tych Eryka i Henryka przybywaj\u0105cych na krucjat\u0119 oraz \u015bredniowiecznego biskupa siedz\u0105cego na tronie. Ponadto w oknie znajduje si\u0119 Matka Boska z Dzieci\u0105tkiem Jezus obok katedry w Turku i herb Turku.
\n\u00b7<\/span>
\nBiskup Cobben dokona\u0142 inauguracji ko\u015bcio\u0142a, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolickich ksi\u0119\u017cy, si\u00f3str i braci pracuj\u0105cych w Finlandii by\u0142a obecna. Biskup pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 sal\u0119 ko\u015bcieln\u0105 i umie\u015bci\u0142 w kamieniu o\u0142tarzowym relikwie \u015bw. Brygidy, Wawrzy\u0144ca, Bonifacego i Cecylii. Biskup Verschuren odprawi\u0142 pierwsz\u0105 msz\u0119 przy nowym o\u0142tarzu z pomoc\u0105 kilku ksi\u0119\u017cy. W tym czasie Towarzystwo Teresy by\u0142o najbardziej ruchliwe, licz\u0105ce dwudziestu aktywnych cz\u0142onk\u00f3w. Krzes\u0142a w sali parafialnej zosta\u0142y zakupione ze \u015brodk\u00f3w zgromadzonych przez stowarzyszenie. Kolejny wikariusz, ks. Jan Paus rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 w parafii 23 marca 1967 roku i kontynuowa\u0142 j\u0105 przez czterna\u015bcie lat. Z jego inicjatywy, po niedzielnej mszy \u015bw., rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 spotkanie przy ko\u015bcielnej kawie.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nOjciec Frans Voss by\u0142 wikariuszem Turku w latach 1981-1993. D\u0105\u017cy\u0142 do o\u017cywienia liturgii, podkre\u015bla\u0142 rol\u0119 lektor\u00f3w, akolit\u00f3w i ch\u00f3ru. Organizowa\u0142 te\u017c pr\u00f3by \u015bpiewu do nauki nowych utwor\u00f3w.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nPraca rady parafialnej wzros\u0142a i sta\u0142a si\u0119 bardziej efektywna. Odr\u0119bna rada gospodarcza mia\u0142a za zadanie poprawi\u0107 chronicznie u\u0142omn\u0105 gospodark\u0119 parafii.
\n\u00b7<\/span>
\nWiosn\u0105 1985 r. wikariusz Voss wraz z grup\u0105 parafian uda\u0142 si\u0119 na pielgrzymk\u0119 do Vadsteny. Jednym z cel\u00f3w wizyty by\u0142o zach\u0119cenie si\u00f3str brygidek do za\u0142o\u017cenia nowego klasztoru w Turku, co mia\u0142o miejsce w 1986 roku.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nSIOSTRY BRYGIDKI<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nLatem 1986 roku siostry brygidki wr\u00f3ci\u0142y do Finlandii czterysta lat po tym, jak klasztor Naantali zamkn\u0105\u0142 swoje podwoje. Otworzyli pensjonat i akademik. Na dziedzi\u0144cu mi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142em a domem si\u00f3str wzniesiono sal\u0119 Birgitta wed\u0142ug plan\u00f3w architekta Benito Casagrande. Powstanie klasztoru spowodowa\u0142o, \u017ce \u017cycie ca\u0142ej parafii sta\u0142o si\u0119 bardziej aktywne.
\n\u00b7<\/span>
\nPodczas obchod\u00f3w trzydziestej rocznicy przybycia si\u00f3str do Turku Leena Casagrande, przewodnicz\u0105ca Stowarzyszenia Przyjaci\u00f3\u0142 Si\u00f3str Brygidek, skomentowa\u0142a w swoim przem\u00f3wieniu znaczenie si\u00f3str: Oczywi\u015bcie sprowadzenie si\u00f3str do Finlandii by\u0142o wymagane. du\u017co negocjacji i przygotowa\u0144. Biskup Paul Verschuren prowadzi\u0142 rozmowy z matk\u0105 Tekl\u0105 w Rzymie, ale przygotowania odbywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w Turku. Ksi\u0105dz Frans m\u00f3wi\u0142 o sprawie na posiedzeniu rady parafialnej. Tam Vittorio Casagrande zaproponowa\u0142 pielgrzymk\u0119 do Vadsteny w nadziei na przyspieszenie projektu. To by\u0142o postrzegane jako spos\u00f3b na spe\u0142nienie naszego \u017cyczenia samej \u015awi\u0119tej Brygidzie. W ten spos\u00f3b pe\u0142na nadziei grupa parafian wyruszy\u0142a w pielgrzymk\u0119 do Szwecji. Na wie\u015b\u0107 o wycieczce zorganizowanej przez nasz\u0105 parafi\u0119 nasz biskup skomentowa\u0142 z u\u015bmiechem: \u201eJe\u015bli si\u0119 uda, musi nast\u0105pi\u0107 sukces\u201d.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nW ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat do\u015bwiadczyli\u015bmy \u017cyczliwo\u015bci i przyja\u017ani si\u00f3str. Zawsze dobrze jest by\u0107 tutaj z siostrami\u2026 Je\u015bli chodzi tu na msz\u0119, wida\u0107 wyra\u017anie siostry, kt\u00f3re s\u0105 spokojne w ko\u015bciele. Jednak zapewnia si\u0119, \u017ce sze\u015b\u0107 dni w tygodniu ci\u0119\u017cko pracuj\u0105 od rana do wieczora. Modl\u0105 si\u0119 kilka razy dziennie (za nas wszystkich i za swoich zmar\u0142ych przyjaci\u00f3\u0142), co te\u017c mo\u017cna uzna\u0107 za prac\u0119, ale wykonuj\u0105 wiele innych zada\u0144.
\n\u00b7<\/span>
\nDom go\u015bcinny<\/span><\/strong><\/a> wymaga codziennego gotowania, prania i sprz\u0105tania. Niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy delektowali\u015bmy si\u0119 tutaj pyszn\u0105 kaw\u0105 i posi\u0142kami, a czysto\u015b\u0107 obiekt\u00f3w mo\u017ce zobaczy\u0107 ka\u017cdy odwiedzaj\u0105cy. Pod\u0142ogi zawsze b\u0142yszcz\u0105! Tamtejszy ogr\u00f3d kwiatowy siostry Nunzi zachwyca ka\u017cdego, kto wchodzi, a on te\u017c nie kwitnie bez pracy. Nowe siostry s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119te ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 na lekcjach fi\u0144skiego, co wymaga wiele pracy. Opr\u00f3cz tego siostry pomagaj\u0105 tak\u017ce ko\u015bcio\u0142owi sprz\u0105ta\u0107 i dba\u0107 o to, by nasi ksi\u0119\u017ca dobrze si\u0119 od\u017cywiali i otrzymywali zdrow\u0105 \u017cywno\u015b\u0107. Siostry u\u017cyczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c parafii pi\u0119knej sali Birgitta.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nTRZYDZIE\u015aCI LAT<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span><\/h6>\nTrzydzie\u015bci lat to wiele niezapomnianych okazji i uroczysto\u015bci, ale jeszcze wa\u017cniejsze spotkania, wspania\u0142e chwile, kt\u00f3re na zawsze pozostan\u0105 w naszych sercach. Wizyta papie\u017ca Jana Paw\u0142a II w czerwcu 1989 roku by\u0142a oczywi\u015bcie wielkim wydarzeniem w parafii. Liczba cz\u0142onk\u00f3w parafii stale ros\u0142a, gdy\u017c Wietnamczycy i m.in. Polskie rodziny przenios\u0142y si\u0119 do regionu Turku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\nKolejnym wikariuszem by\u0142 ks. Ryszard Mi\u015b (SCJ). Jego przyjacielskie zachowanie i g\u0142\u0119bokie kazania spotka\u0142y si\u0119 z pozytywn\u0105 reakcj\u0105 parafian. Po obj\u0119ciu kierownictwa zakonu przez ks. Misia, a tym samym przeniesieniu si\u0119 do Rzymu w 1997 r., ks. Jaros\u0142aw Nieci\u0105g (SCJ), a po nim ks. Wies\u0142aw \u015awiech (SCJ) do 2002 r. W 2003 r. parafia otrzyma\u0142a nowego wikariusza, ks. G\u0119bara (SCJ), kt\u00f3ry mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 parafii znacznie d\u0142u\u017cej. Ojciec G\u0119bara przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Turku z Tampere.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n\u00b7<\/span>
\nW \u017cyciu parafii na przestrzeni dziesi\u0119cioleci by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wiele wydarze\u0144 letnich. Pielgrzymka do K\u00f6yli\u00f6 na tydzie\u0144 przed pe\u0142ni\u0105 lata by\u0142a corocznym wydarzeniem. Od czasu do czasu odwiedzano te\u017c wysp\u0119 klasztorn\u0105 K\u00f6kar. Msze \u015bw. odprawiano w ko\u015bciele Sture na zamku Turku w zwi\u0105zku ze \u015bredniowiecznymi dniami Turku. W Koroinen odprawiano msz\u0119 przez kilka lat, opr\u00f3cz ma\u0142ej pielgrzymki z ko\u015bcio\u0142a do Koroinen.
\n\u00b7<\/span>
\nW XXI wieku parafia nadal go\u015bci\u0142a r\u00f3\u017cne grupy, w tym grup\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105. Powsta\u0142y tak\u017ce nowe grupy, m.in. Ko\u0142o Nauki Teologicznej oraz \u201eKlub Muksu\u201d dla ma\u0142ych dzieci. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 parafii rozszerzy\u0142a si\u0119 tak\u017ce w diasporze. Na przyk\u0142ad na Wyspie Alandzkiej jest coraz wi\u0119cej katolik\u00f3w, wi\u0119c powsta\u0142a tam regularna msza diaspory. R\u00f3wnie\u017c w Eurajokach odbywaj\u0105 si\u0119 regularne msze, na kt\u00f3re ucz\u0119szcza du\u017ca liczba os\u00f3b, zw\u0142aszcza Polak\u00f3w.
\n\u00b7<\/span>
\nLiczba r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci w parafii wzros\u0142a w latach 90. i p\u00f3\u017aniej, a obecnie jest co najmniej ponad 60 r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, a parafianie m\u00f3wi\u0105 co najmniej 30 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami. Cz\u0142onkowie parafii \u015bw. Brygidy i B\u0142ogos\u0142awionego Hemminga w Turku nale\u017c\u0105 do wsp\u00f3lnoty wysoce mi\u0119dzynarodowej, w kt\u00f3rej katolicyzm Ko\u015bcio\u0142a staje si\u0119 namacalny, poniewa\u017c ludzie z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w tworz\u0105 jedn\u0105 parafi\u0119 i wzbogacaj\u0105 jej \u017cycie oraz \u017cycie ca\u0142ej diecezji swoimi cechami.
\n\u00b7<\/span>
\nW XXI wieku w budynku ko\u015bcio\u0142a dokonano aktualizacji i remont\u00f3w. Na przyk\u0142ad przerobiono o\u015bwietlenie i nag\u0142o\u015bnienie sali ko\u015bcielnej.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nSala ko\u015bcielna<\/i><\/h6>\n<\/h6>\nKaplica sakramentalna obok sali ko\u015bcielnej
\n\u00b7<\/span>
\n<\/em>SA Wraz z rozrostem parafii przestrze\u0144 ko\u015bcio\u0142a sta\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca. Podczas nabo\u017ce\u0144stw cz\u0119sto wszystkie miejsca s\u0105 zaj\u0119te. Dlatego od 2013 r. opr\u00f3cz mszy wysokiej odprawiana jest tak\u017ce niedzielna msza o godz. 9.00 w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, szwedzkim lub fi\u0144skim, i o 18.00 w j\u0119zyku angielskim ao godz. Parafia prowadzi r\u00f3wnie\u017c msze w j\u0119zyku polskim, wietnamskim, tagalskim, hiszpa\u0144skim i aramejskim.
\n\u00b7<\/span>
\nDo tej parafii nale\u017cy dyrekcja cmentarza katolickiego, a co roku wiosn\u0105 i jesieni\u0105 organizowane s\u0105 wolontariackie sesje pracy maj\u0105ce na celu utrzymanie terenu. Czasami cmentarz posiada\u0142 te\u017c w\u0142asnego opiekuna, ale obecnie parafianie (przede wszystkim Wietnamczycy) pilnie pracowali nad cmentarzem.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\n\u00b7<\/span>
\nRozdzia\u0142 dotycz\u0105cy lat 1926-1996 oparty jest na artykule Kalevi Vuorela, opublikowanym w czasopi\u015bmie parafialnym w 1996 roku. Od 2000 roku informacje udziela\u0142y Jouni Leinonen i Leena Casagrande.
\n\u00b7<\/span>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Czasopismo Parafialne 3\/2016 Wydanie \u015awi\u0105teczne<\/strong><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nPARAFIA W LICZBACH STATYSTYCZNYCH<\/strong><\/span><\/h4>\n\u00b7<\/span>
\nCz\u0142onkostwo (os\u00f3b)<\/strong>
\n1930\u00a0 >\u00a0 81
\n1940\u00a0 >\u00a0 144
\n1967\u00a0 >\u00a0 236
\n1987\u00a0 >\u00a0 438
\n1996\u00a0 >\u00a0 820
\n2015\u00a0 >\u00a0 1912<\/h6>\n2021\u00a0 >\u00a0 2342<\/h6>\n\u00b7<\/span>
\nDystrybucja j\u0119zykowa w\u00a0<\/strong>2015\u00a0 |\u00a0 2021 roku (os\u00f3b)<\/strong><\/h6>\nFi\u0144ski\u00a0 >\u00a0 523\u00a0 |\u00a0 546
\nPolski\u00a0 >\u00a0 321\u00a0 |\u00a0 537
\nWietnamski\u00a0 >\u00a0 174\u00a0 |\u00a0 172<\/h6>\nHiszpa\u0144ski\u00a0 >\u00a0 115\u00a0 |\u00a0 121<\/h6>\nSzwedzki\u00a0 >\u00a0 128\u00a0 |\u00a0 116
\nAramejski\u00a0 >\u00a0 103\u00a0 |\u00a0 112
\nTagalog\u00a0 >\u00a0 47\u00a0 |\u00a0 58
\nArabski\u00a0 >\u00a0 30\u00a0 |\u00a0 34
\nAsyryjski\u00a0 >\u00a0 11\u00a0 |\u00a0 10
\nInni\u00a0 >\u00a0 460\u00a0 |\u00a0 636<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\n\u25ba\u00a0\u00a0MENU G\u0141\u00d3WNE<\/strong><\/a><\/span>
\n\u25ba\u00a0 STRONA G\u0141\u00d3WNA<\/span><\/strong><\/a><\/h5>\n
\nWebmaster<\/strong><\/h6>\nwebmaster (at) romanos.fi<\/a><\/span><\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":" Parafia katolicka pw. \u015aWI\u0118TEJ BRYGIDY I B\u0141OGOS\u0141AWIONEGO HEMMINGA \u00b7 Turku\u00a0\ud83c\uddeb\ud83c\uddee\u00a0Finlandia \u00b7 Historia parafii PRZED ZA\u0141O\u017bENIEM PARAFII \u00b7 W wyniku reformacji powi\u0105zania ko\u015bcio\u0142a fi\u0144skiego z katolicyzmem zosta\u0142y zerwane od 1517 roku, a katolicyzm by\u0142 zakazany w kraju na dwie\u015bcie lat. \u201eKtokolwiek zwr\u00f3ci si\u0119 do papieskiej doktryny, nigdy nie ma domu ani miejsca zamieszkania w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1379","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1379"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62992,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379\/revisions\/62992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}
<\/p>\n Parafia katolicka pw. \u015aWI\u0118TEJ BRYGIDY I B\u0141OGOS\u0141AWIONEGO HEMMINGA \u00b7 Turku\u00a0\ud83c\uddeb\ud83c\uddee\u00a0Finlandia \u00b7 Historia parafii PRZED ZA\u0141O\u017bENIEM PARAFII \u00b7 W wyniku reformacji powi\u0105zania ko\u015bcio\u0142a fi\u0144skiego z katolicyzmem zosta\u0142y zerwane od 1517 roku, a katolicyzm by\u0142 zakazany w kraju na dwie\u015bcie lat. \u201eKtokolwiek zwr\u00f3ci si\u0119 do papieskiej doktryny, nigdy nie ma domu ani miejsca zamieszkania w […]<\/p>\n","protected":false},"author":1,"featured_media":0,"parent":0,"menu_order":215,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","template":"","meta":{"footnotes":""},"class_list":["post-1379","page","type-page","status-publish","hentry"],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379","targetHints":{"allow":["GET"]}}],"collection":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages"}],"about":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/types\/page"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/users\/1"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fcomments&post=1379"}],"version-history":[{"count":37,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":62992,"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=\/wp\/v2\/pages\/1379\/revisions\/62992"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/www.catholicturku.fi\/index.php?rest_route=%2Fwp%2Fv2%2Fmedia&parent=1379"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}<\/strong><\/span><\/p>\nHistoria parafii<\/strong><\/span><\/h1>\n
\nPRZED ZA\u0141O\u017bENIEM PARAFII<\/strong><\/span><\/h4>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
W wyniku reformacji powi\u0105zania ko\u015bcio\u0142a fi\u0144skiego z katolicyzmem zosta\u0142y zerwane od 1517 roku, a katolicyzm by\u0142 zakazany w kraju na dwie\u015bcie lat. \u201eKtokolwiek zwr\u00f3ci si\u0119 do papieskiej doktryny, nigdy nie ma domu ani miejsca zamieszkania w granicach Szwecji\u2026\u201d, zosta\u0142o zadekretowane w parlamencie \u00d6rebro w 1617 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nJednak dla nielicznych katolickich marynarzy, kupc\u00f3w i rzemie\u015blnik\u00f3w, kt\u00f3rzy mieszkali w Turku w XVIII wieku, za\u0142o\u017cenie w Turku parafii mia\u0142o ogromne znaczenie. Pierwsz\u0105 znan\u0105 katolick\u0105 misj\u0105 duszpastersk\u0105 w Turku by\u0142a wizyta prowikara sztokholmskiego Paolo Morettiego p\u00f3\u017anym latem 1796 r. Po fi\u0144skiej wojnie mi\u0119dzy Rosj\u0105 a Szwecj\u0105 do Turku trafi\u0142a armia rosyjska, w tym katoliccy \u017co\u0142nierze. O ile to mo\u017cliwe, katoliccy ksi\u0119\u017ca z Wyborga odwiedzali Turku od lutego 1811 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nPocz\u0105tkowo Turku nale\u017ca\u0142o do parafii \u015bw. Henryka w Helsinkach. W 1890 r. na terenie garnizonu rosyjskiego Turku mieszka\u0142o 64 katolik\u00f3w. Polski ksi\u0105dz wojskowy odprawi\u0142 msze w ko\u015bciele Betel w Turku. Kazanie zosta\u0142o wyg\u0142oszone w j\u0119zyku polskim lub rosyjskim. \u017bo\u0142nierze katoliccy mieli w\u0142asny cmentarz w pobli\u017cu cmentarza prawos\u0142awnego. P\u00f3\u017aniej cz\u0119\u015b\u0107 zosta\u0142a zaanektowana na u\u017cytek parafii katolickiej. Na pocz\u0105tku XX wieku kilka rodzin w\u0142oskich i niemieckich przyby\u0142o do Turku i potrzebowa\u0142o katolickiej opieki duszpasterskiej. Opr\u00f3cz tego miasto by\u0142o domem dla przechadzaj\u0105cych si\u0119 w\u0142oskich kupc\u00f3w i ulicznych kataryniarzy. W browarze Aura pracowa\u0142 niemiecki piwowar Maximilian Heining, kt\u00f3ry przyczyni\u0142 si\u0119 do uruchomienia masowych ofert w Turku.
\n\u00b7<\/span>
\nZa\u0142o\u017cenie fi\u0144skiego wikariatu apostolskiego w 1920 r. poprawi\u0142o sytuacj\u0119 katolik\u00f3w w Turku. Od 1922 roku mniej wi\u0119cej raz w miesi\u0105cu podr\u00f3\u017cowa\u0142 do Turku proboszcz Johannes van Gijsel. Msze odprawiane by\u0142y w domu piwowara Heininga. Obecnych by\u0142o zwykle oko\u0142o dwudziestu parafian. Kazanie zosta\u0142o wyg\u0142oszone w j\u0119zyku szwedzkim lub niemieckim. W tych j\u0119zykach s\u0142ycha\u0107 by\u0142o r\u00f3wnie\u017c spowiedzi.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nPUISTOKATU 1<\/b><\/span><\/h4>\n
Ulica Puistokatu 1<\/strong><\/span><\/h6>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
Parafia potrzebowa\u0142a w\u0142asnych obiekt\u00f3w. W tym celu ojciec Van Gijsel wynaj\u0105\u0142 skromny drewniany budynek w pobli\u017cu mostu Martinsilta (Puistokatu 1). Dom by\u0142 zrujnowany, kaplica by\u0142a mro\u017ana zim\u0105, a \u015bciany pokryte by\u0142y po\u017c\u00f3\u0142k\u0142\u0105, postrz\u0119pion\u0105 tapet\u0105. W tej chacie ma\u0142a grupa wiernych uczestniczy\u0142a w tej samej mszy \u015bwi\u0119tej, kt\u00f3ra by\u0142a ofiarowana w katedrze w Turku zgodnie z Missale Aboense. Kaplica Puistokatu zosta\u0142a po\u015bwi\u0119cona 17 czerwca 1922 roku i po\u015bwi\u0119cona \u015bw. Brygidzie. Od tego czasu w kaplicy regularnie odprawiano comiesi\u0119czn\u0105 msz\u0119. \u201eZwykle obecnych by\u0142o oko\u0142o 30 os\u00f3b, w tym uliczny kataryniarz, kilku sprzedawc\u00f3w lod\u00f3w, kilku kupc\u00f3w z rodzinami, kierownik bazaru i kilku niemieckich piwowar\u00f3w\u201d.<\/h6>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBIRGERINKATU 14 I NARODZINY NIEZALE\u017bNEJ PARAFII<\/b><\/span><\/h4>\n
Ulica Birgerinkatu 14<\/strong><\/span><\/h6>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
Kaplicy na Puistokatu nie mo\u017cna by\u0142o uzna\u0107 za rozwi\u0105zanie trwa\u0142e, dlatego proboszcz van Gijsel musia\u0142 ulokowa\u0107 nowe miejsce dla parafii. Takie znaleziono na Birgerinkatu, w s\u0105siedztwie obecnego ko\u015bcio\u0142a. Dzisiejsza nazwa ulicy to Ursininkatu. Kaplic\u0119 Birgerinkatu zbudowano poprzez usuni\u0119cie \u015bciany mi\u0119dzy dwoma pomieszczeniami. W mieszkaniu znajdowa\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c pok\u00f3j ksi\u0119dza i kuchnia. Pok\u00f3j ksi\u0119dza by\u0142 p\u00f3\u017aniej wykorzystywany jako praca wikariusza i sypialnia, jako zakrystia oraz jako pok\u00f3j go\u015bcinny. W tym samym czasie kuchnia by\u0142a r\u00f3wnie\u017c siedzib\u0105 brata zakonnego, kt\u00f3ry pe\u0142ni\u0142 funkcj\u0119 pomocnika wikariusza.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
Budynek kaplicy zosta\u0142 zakupiony i wyremontowany w pierwszej po\u0142owie 1926 roku. 3 czerwca w uroczysto\u015b\u0107 Bo\u017cego Cia\u0142a Van Gijsel odprawi\u0142 tam pierwsz\u0105 msz\u0119. Ojciec Guliemus Cobben zosta\u0142 mianowany proboszczem w Turku i po raz pierwszy wyg\u0142osi\u0142 tam kazanie 26 wrze\u015bnia 1926 roku. Ojciec Cobben pozosta\u0142 w Turku i zacz\u0105\u0142 prowadzi\u0107 w\u0142asne ksi\u0119gi ko\u015bcielne. Do tego czasu parafianie byli cz\u0142onkami parafii w Helsinkach. W ten spos\u00f3b w ko\u0144cu narodzi\u0142a si\u0119 parafia Turku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\nProboszcz Guliemus Cobben (ur. 1897, zm. 1985) urodzi\u0142 si\u0119 w Holandii i nale\u017ca\u0142 do zakonu Kap\u0142an\u00f3w Naj\u015bwi\u0119tszego Serca (SCJ). Kiedy przyjecha\u0142 do Turku, mia\u0142 29 lat. We wczesnych latach g\u0142osi\u0142 g\u0142\u00f3wnie po szwedzku i niemiecku, poniewa\u017c te j\u0119zyki by\u0142y lepiej rozumiane przez parafian ni\u017c fi\u0144ski. Wikariusz Cobben by\u0142 radosnym, spontanicznym i \u017cyczliwym m\u0142odym ksi\u0119dzem, kt\u00f3ry bez skarg pogodzi\u0142 si\u0119 z ciasnymi warunkami swojej plebanii.
\n\u00b7<\/span>
\nOd 1931 roku jako asystent proboszcza pracowa\u0142 brat Erik, by\u0142y kapitan morski. Gotowa\u0142, naprawia\u0142 ubrania i s\u0142u\u017cy\u0142 na mszy. Poniewa\u017c wydatki na \u017cywno\u015b\u0107 musia\u0142y by\u0107 zminimalizowane, posi\u0142ki by\u0142y skromne, a zdrowie proboszcza pogorszy\u0142o si\u0119. Czas wikariusza Cobbena jako proboszcza w Turku trwa\u0142 prawie osiem lat. W 1934 Cobben zosta\u0142 mianowany wikariuszem apostolskim i zosta\u0142 konsekrowany na biskupa w Holandii. Parafianie ucieszyli si\u0119 z powo\u0142ania, ale zasmuci\u0142a ich utrata ukochanego proboszcza.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBIRGERINKATU 15<\/strong><\/span><\/h4>\n
Ulica Birgerinkatu 15<\/strong><\/span><\/h6>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
Drugim wikariuszem parafii by\u0142 Laurentius Holzer (ur. 1897, zm. 1978). Przybywaj\u0105c w 1922 r. by\u0142 proboszczem holenderskiej parafii i nie by\u0142 zwi\u0105zany z zakonem. By\u0142 uwa\u017cany za wytrawnego ekonomist\u0119 i architekta, umiej\u0119tno\u015bci niezb\u0119dne w parafii Turku. Inauguracja odby\u0142a si\u0119 4 sierpnia 1935 r. Proboszcz natychmiast uda\u0142 si\u0119 do Holandii po pieni\u0105dze, a po powrocie sprzeda\u0142 dzia\u0142k\u0119 przy ulicy Birgerinkatu 15. Cena zakupu wynosi\u0142a 395 000 marek, a kredyt bankowy mia\u0142 wynosi\u0107 350 000 znaki z odsetkami i amortyzacj\u0105 do zap\u0142acenia w loteriach, kolekcjach i r\u00f3\u017cnych transakcjach handlowych. Nowa kaplica zosta\u0142a szybko uko\u0144czona, a inauguracja odby\u0142a si\u0119 w uroczysto\u015b\u0107 Zes\u0142ania Ducha \u015awi\u0119tego, ostatniego maja 1936 roku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
W por\u00f3wnaniu z poprzedni\u0105 kaplica Birgerinkatu 15 by\u0142a przestronna i pi\u0119kna. O\u0142tarz szafkowy ozdobiony rze\u017abami w drewnie by\u0142 darem holenderskich si\u00f3str zakonnych. Aby zmniejszy\u0107 zad\u0142u\u017cenie parafii, proboszcz odbywa\u0142 d\u0142ugie podr\u00f3\u017ce do Europy w celu zebrania pieni\u0119dzy. Gdy jesieni\u0105 1939 r. sytuacja polityczna sta\u0142a si\u0119 burzliwa, wielu parafian przenios\u0142o si\u0119 do Niemiec lub Szwecji, niekt\u00f3rzy nawet do W\u0142och. Jeszcze inni przenie\u015bli si\u0119 z miasta na wie\u015b, aby uchroni\u0107 si\u0119 przed bombardowaniami.
\n\u00b7<\/span>
\nW czasie wojny zimowej w kaplicy odprawiano tylko msze poranne. Mieszkanie na plebanii by\u0142o niebezpieczne, gdy\u017c schron przeciwbombowy nie znajdowa\u0142 si\u0119 w pobli\u017cu, a stacja kolejowa (cz\u0119sto na celowniku wroga) by\u0142a tu\u017c obok. W ten spos\u00f3b proboszcz przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Kristiinankatu, co by\u0142o nieco bezpieczniejszym miejscem zamieszkania. Gdy w czasie wojny trudno by\u0142o zebra\u0107 pieni\u0105dze na prowadzenie parafii, proboszcz Holzer pr\u00f3bowa\u0142 znale\u017a\u0107 inne sposoby. Robi\u0142 zabawki z kawa\u0142k\u00f3w desek, kt\u00f3re nast\u0119pnie sprzedawa\u0142 w sklepie Wilhelma Casagrande. Towary by\u0142y w dobrym obrocie, ale dzia\u0142alno\u015b\u0107 firmy zosta\u0142a przerwana po tym, jak biskup zwr\u00f3ci\u0142 uwag\u0119, \u017ce taka dzia\u0142alno\u015b\u0107 nie jest odpowiednia dla ksi\u0119dza.
\n\u00b7<\/span>
\nPo zako\u0144czeniu II wojny \u015bwiatowej wikariusz wr\u00f3ci\u0142 do zbi\u00f3rki pieni\u0119dzy, a tak\u017ce wyjecha\u0142 do Rzymu. Tutaj wyja\u015bni\u0142 swoj\u0105 dzia\u0142alno\u015b\u0107 gospodarcz\u0105 sekretarzowi papie\u017ca, co zaowocowa\u0142o aprobat\u0105 Watykanu. Odwiedzaj\u0105c Holandi\u0119, otrzyma\u0142 10 000 dolar\u00f3w pomocy od Zakonu Naj\u015bwi\u0119tszego Serca, a ca\u0142\u0105 sum\u0119 wyda\u0142 na cebulki tulipan\u00f3w. Kiedy tulipany dotar\u0142y do Finlandii, sprzeda\u0142 je na aukcji w Helsinkach za 50 000 dolar\u00f3w. Nast\u0119pnie Holzer importowa\u0142 ry\u017c i pomara\u0144cze. Sprzeda\u0142 przysmaki po lukratywnej cenie i tym sposobem by\u0142 w stanie sp\u0142aci\u0107 d\u0142ugi budowlane kaplicy w Turku. Za pozosta\u0142e pieni\u0105dze wybudowa\u0142 pod koniec lat 40. trzypi\u0119trowy dom dla sieroci\u0144ca i przedszkola si\u00f3str. Proboszcz sam wykona\u0142 rysunki nowego budynku, pracowa\u0142 te\u017c jako budowniczy. Budynek by\u0142 gotowy do u\u017cytku w sierpniu 1949 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nW domu zamieszka\u0142o pi\u0119\u0107 si\u00f3str Zakonu Serca Jezusowego, po czym sierociniec otworzy\u0142 swoje podwoje. Na pocz\u0105tku w sieroci\u0144cu przebywa\u0142o ok. 30 dzieci, aw przedszkolu do 80 wychowank\u00f3w. Pojawienie si\u0119 si\u00f3str w czarnych welonach by\u0142o niezwyk\u0142ym widokiem w Turku, z kt\u00f3rymi rozmawiano w gazetach. Dom dziecka przesta\u0142 dzia\u0142a\u0107 w latach 50., kiedy sta\u0142 si\u0119 niepotrzebny, ale przedszkole funkcjonowa\u0142o do wiosny 1984 roku.
\n\u00b7<\/span>
\nOjciec Jan Snijders (ur. 1912, zm. 1972) by\u0142 wikariuszem w latach 1949-1967. Urodzi\u0142 si\u0119 tak\u017ce w Holandii. Snijders chcia\u0142 wzbogaci\u0107 \u017cycie duchowe parafii i stworzy\u0107 jedn\u0105 rodzin\u0119 z rozproszonego stada. Wielu uwa\u017ca\u0142o, \u017ce jego kadencja by\u0142a czasem duchowego wzrostu. D\u0105\u017cy\u0142 do rozwoju ch\u00f3ru, interesowa\u0142 si\u0119 tak\u017ce prac\u0105 z dzie\u0107mi i m\u0142odzie\u017c\u0105. Kiedy opad\u0142a mu energia, postanowi\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 w szpitalu w Niemczech.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBUDOWA NOWEGO KO\u015aCIO\u0141A<\/strong><\/span><\/h4>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
W 1966 r. parafia liczy\u0142a 225 cz\u0142onk\u00f3w, z czego 157 by\u0142o obywatelami fi\u0144skimi. Powoli ros\u0142a liczba parafian m\u00f3wi\u0105cych po fi\u0144sku. W mi\u0119dzyczasie wiele rodzin pierwotnie obcoj\u0119zycznych zosta\u0142o poddanych fenicyzacji. Ostatnia msza w drewnianej kaplicy Ursininkatu 15 zosta\u0142a odprawiona 6 stycznia 1966 roku. Ju\u017c kilka tygodni p\u00f3\u017aniej budynek zosta\u0142 rozebrany. Msze \u015bw. odbywa\u0142y si\u0119 nast\u0119pnie w kaplicy domu si\u00f3str, a\u017c do uko\u0144czenia nowego ko\u015bcio\u0142a.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nBudowa g\u0142\u00f3wnego wej\u015bcia do klasztoru<\/em><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
Rysunki obecnego ko\u015bcio\u0142a \u015bw. Brygidy i B\u0142ogos\u0142awionego Hemminga zosta\u0142y opracowane przez architekta A.S. Sandelem i finansowaniem projektu zaj\u0105\u0142 si\u0119 r\u00f3wnie\u017c tym razem Holzer. Nowy ko\u015bci\u00f3\u0142 zosta\u0142 otwarty 5 listopada 1966 roku.<\/h6>\n
\u00b7<\/span>
\n<\/em><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
Witra\u017ce i inne dzie\u0142a sztuki s\u0105 dzie\u0142em ks. J. De Vissera. Na \u015bcianie za o\u0142tarzem znajdowa\u0142 si\u0119 pocz\u0105tkowo du\u017cy krucyfiks wykonany z kutego \u017celaza i stali, a obok o\u0142tarza znajdowa\u0142o si\u0119 sze\u015b\u0107 miedzianych \u015bwiecznik\u00f3w. Na tylnej \u015bcianie znajdowa\u0142y si\u0119 wizerunki patronek ko\u015bcio\u0142a, \u015bw. Brygidy i b\u0142. Hemminga. Chrzcielnica znajdowa\u0142a si\u0119 w bocznej kaplicy.<\/h6>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
<\/h6>\n<\/h6>\n
W du\u017cym oknie od strony ulicy widnieje wizja Chrystusa jako centralnej postaci wszech\u015bwiata i stworzenia. Motywem przewodnim jest stary chrze\u015bcija\u0144ski symbol kosza z rybami i chlebem. Wielka ryba, Chrystus, prowadzi swoich na\u015bladowc\u00f3w. Okno z boku kaplicy bocznej ilustruje histori\u0119 Ko\u015bcio\u0142a katolickiego w Finlandii. Przedstawia \u015bwi\u0119tych Eryka i Henryka przybywaj\u0105cych na krucjat\u0119 oraz \u015bredniowiecznego biskupa siedz\u0105cego na tronie. Ponadto w oknie znajduje si\u0119 Matka Boska z Dzieci\u0105tkiem Jezus obok katedry w Turku i herb Turku.
\n\u00b7<\/span>
\nBiskup Cobben dokona\u0142 inauguracji ko\u015bcio\u0142a, a wi\u0119kszo\u015b\u0107 katolickich ksi\u0119\u017cy, si\u00f3str i braci pracuj\u0105cych w Finlandii by\u0142a obecna. Biskup pob\u0142ogos\u0142awi\u0142 sal\u0119 ko\u015bcieln\u0105 i umie\u015bci\u0142 w kamieniu o\u0142tarzowym relikwie \u015bw. Brygidy, Wawrzy\u0144ca, Bonifacego i Cecylii. Biskup Verschuren odprawi\u0142 pierwsz\u0105 msz\u0119 przy nowym o\u0142tarzu z pomoc\u0105 kilku ksi\u0119\u017cy. W tym czasie Towarzystwo Teresy by\u0142o najbardziej ruchliwe, licz\u0105ce dwudziestu aktywnych cz\u0142onk\u00f3w. Krzes\u0142a w sali parafialnej zosta\u0142y zakupione ze \u015brodk\u00f3w zgromadzonych przez stowarzyszenie. Kolejny wikariusz, ks. Jan Paus rozpocz\u0105\u0142 swoj\u0105 pos\u0142ug\u0119 w parafii 23 marca 1967 roku i kontynuowa\u0142 j\u0105 przez czterna\u015bcie lat. Z jego inicjatywy, po niedzielnej mszy \u015bw., rozpocz\u0119\u0142o si\u0119 spotkanie przy ko\u015bcielnej kawie.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
Ojciec Frans Voss by\u0142 wikariuszem Turku w latach 1981-1993. D\u0105\u017cy\u0142 do o\u017cywienia liturgii, podkre\u015bla\u0142 rol\u0119 lektor\u00f3w, akolit\u00f3w i ch\u00f3ru. Organizowa\u0142 te\u017c pr\u00f3by \u015bpiewu do nauki nowych utwor\u00f3w.<\/h6>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
Praca rady parafialnej wzros\u0142a i sta\u0142a si\u0119 bardziej efektywna. Odr\u0119bna rada gospodarcza mia\u0142a za zadanie poprawi\u0107 chronicznie u\u0142omn\u0105 gospodark\u0119 parafii.
\n\u00b7<\/span>
\nWiosn\u0105 1985 r. wikariusz Voss wraz z grup\u0105 parafian uda\u0142 si\u0119 na pielgrzymk\u0119 do Vadsteny. Jednym z cel\u00f3w wizyty by\u0142o zach\u0119cenie si\u00f3str brygidek do za\u0142o\u017cenia nowego klasztoru w Turku, co mia\u0142o miejsce w 1986 roku.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nSIOSTRY BRYGIDKI<\/strong><\/span><\/h4>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
Latem 1986 roku siostry brygidki wr\u00f3ci\u0142y do Finlandii czterysta lat po tym, jak klasztor Naantali zamkn\u0105\u0142 swoje podwoje. Otworzyli pensjonat i akademik. Na dziedzi\u0144cu mi\u0119dzy ko\u015bcio\u0142em a domem si\u00f3str wzniesiono sal\u0119 Birgitta wed\u0142ug plan\u00f3w architekta Benito Casagrande. Powstanie klasztoru spowodowa\u0142o, \u017ce \u017cycie ca\u0142ej parafii sta\u0142o si\u0119 bardziej aktywne.
\n\u00b7<\/span>
\nPodczas obchod\u00f3w trzydziestej rocznicy przybycia si\u00f3str do Turku Leena Casagrande, przewodnicz\u0105ca Stowarzyszenia Przyjaci\u00f3\u0142 Si\u00f3str Brygidek, skomentowa\u0142a w swoim przem\u00f3wieniu znaczenie si\u00f3str: Oczywi\u015bcie sprowadzenie si\u00f3str do Finlandii by\u0142o wymagane. du\u017co negocjacji i przygotowa\u0144. Biskup Paul Verschuren prowadzi\u0142 rozmowy z matk\u0105 Tekl\u0105 w Rzymie, ale przygotowania odbywa\u0142y si\u0119 tak\u017ce w Turku. Ksi\u0105dz Frans m\u00f3wi\u0142 o sprawie na posiedzeniu rady parafialnej. Tam Vittorio Casagrande zaproponowa\u0142 pielgrzymk\u0119 do Vadsteny w nadziei na przyspieszenie projektu. To by\u0142o postrzegane jako spos\u00f3b na spe\u0142nienie naszego \u017cyczenia samej \u015awi\u0119tej Brygidzie. W ten spos\u00f3b pe\u0142na nadziei grupa parafian wyruszy\u0142a w pielgrzymk\u0119 do Szwecji. Na wie\u015b\u0107 o wycieczce zorganizowanej przez nasz\u0105 parafi\u0119 nasz biskup skomentowa\u0142 z u\u015bmiechem: \u201eJe\u015bli si\u0119 uda, musi nast\u0105pi\u0107 sukces\u201d.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
W ci\u0105gu ostatnich trzydziestu lat do\u015bwiadczyli\u015bmy \u017cyczliwo\u015bci i przyja\u017ani si\u00f3str. Zawsze dobrze jest by\u0107 tutaj z siostrami\u2026 Je\u015bli chodzi tu na msz\u0119, wida\u0107 wyra\u017anie siostry, kt\u00f3re s\u0105 spokojne w ko\u015bciele. Jednak zapewnia si\u0119, \u017ce sze\u015b\u0107 dni w tygodniu ci\u0119\u017cko pracuj\u0105 od rana do wieczora. Modl\u0105 si\u0119 kilka razy dziennie (za nas wszystkich i za swoich zmar\u0142ych przyjaci\u00f3\u0142), co te\u017c mo\u017cna uzna\u0107 za prac\u0119, ale wykonuj\u0105 wiele innych zada\u0144.
\n\u00b7<\/span>
\nDom go\u015bcinny<\/span><\/strong><\/a> wymaga codziennego gotowania, prania i sprz\u0105tania. Niezliczon\u0105 ilo\u015b\u0107 razy delektowali\u015bmy si\u0119 tutaj pyszn\u0105 kaw\u0105 i posi\u0142kami, a czysto\u015b\u0107 obiekt\u00f3w mo\u017ce zobaczy\u0107 ka\u017cdy odwiedzaj\u0105cy. Pod\u0142ogi zawsze b\u0142yszcz\u0105! Tamtejszy ogr\u00f3d kwiatowy siostry Nunzi zachwyca ka\u017cdego, kto wchodzi, a on te\u017c nie kwitnie bez pracy. Nowe siostry s\u0105 r\u00f3wnie\u017c zaj\u0119te ci\u0119\u017ck\u0105 prac\u0105 na lekcjach fi\u0144skiego, co wymaga wiele pracy. Opr\u00f3cz tego siostry pomagaj\u0105 tak\u017ce ko\u015bcio\u0142owi sprz\u0105ta\u0107 i dba\u0107 o to, by nasi ksi\u0119\u017ca dobrze si\u0119 od\u017cywiali i otrzymywali zdrow\u0105 \u017cywno\u015b\u0107. Siostry u\u017cyczaj\u0105 r\u00f3wnie\u017c parafii pi\u0119knej sali Birgitta.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nTRZYDZIE\u015aCI LAT<\/strong><\/span><\/h4>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
Trzydzie\u015bci lat to wiele niezapomnianych okazji i uroczysto\u015bci, ale jeszcze wa\u017cniejsze spotkania, wspania\u0142e chwile, kt\u00f3re na zawsze pozostan\u0105 w naszych sercach. Wizyta papie\u017ca Jana Paw\u0142a II w czerwcu 1989 roku by\u0142a oczywi\u015bcie wielkim wydarzeniem w parafii. Liczba cz\u0142onk\u00f3w parafii stale ros\u0142a, gdy\u017c Wietnamczycy i m.in. Polskie rodziny przenios\u0142y si\u0119 do regionu Turku.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\nKolejnym wikariuszem by\u0142 ks. Ryszard Mi\u015b (SCJ). Jego przyjacielskie zachowanie i g\u0142\u0119bokie kazania spotka\u0142y si\u0119 z pozytywn\u0105 reakcj\u0105 parafian. Po obj\u0119ciu kierownictwa zakonu przez ks. Misia, a tym samym przeniesieniu si\u0119 do Rzymu w 1997 r., ks. Jaros\u0142aw Nieci\u0105g (SCJ), a po nim ks. Wies\u0142aw \u015awiech (SCJ) do 2002 r. W 2003 r. parafia otrzyma\u0142a nowego wikariusza, ks. G\u0119bara (SCJ), kt\u00f3ry mia\u0142 s\u0142u\u017cy\u0107 parafii znacznie d\u0142u\u017cej. Ojciec G\u0119bara przeni\u00f3s\u0142 si\u0119 do Turku z Tampere.<\/h6>\n
\u00b7<\/span><\/h6>\n
\u00b7<\/span>
\nW \u017cyciu parafii na przestrzeni dziesi\u0119cioleci by\u0142o r\u00f3wnie\u017c wiele wydarze\u0144 letnich. Pielgrzymka do K\u00f6yli\u00f6 na tydzie\u0144 przed pe\u0142ni\u0105 lata by\u0142a corocznym wydarzeniem. Od czasu do czasu odwiedzano te\u017c wysp\u0119 klasztorn\u0105 K\u00f6kar. Msze \u015bw. odprawiano w ko\u015bciele Sture na zamku Turku w zwi\u0105zku ze \u015bredniowiecznymi dniami Turku. W Koroinen odprawiano msz\u0119 przez kilka lat, opr\u00f3cz ma\u0142ej pielgrzymki z ko\u015bcio\u0142a do Koroinen.
\n\u00b7<\/span>
\nW XXI wieku parafia nadal go\u015bci\u0142a r\u00f3\u017cne grupy, w tym grup\u0119 m\u0142odzie\u017cow\u0105. Powsta\u0142y tak\u017ce nowe grupy, m.in. Ko\u0142o Nauki Teologicznej oraz \u201eKlub Muksu\u201d dla ma\u0142ych dzieci. Dzia\u0142alno\u015b\u0107 parafii rozszerzy\u0142a si\u0119 tak\u017ce w diasporze. Na przyk\u0142ad na Wyspie Alandzkiej jest coraz wi\u0119cej katolik\u00f3w, wi\u0119c powsta\u0142a tam regularna msza diaspory. R\u00f3wnie\u017c w Eurajokach odbywaj\u0105 si\u0119 regularne msze, na kt\u00f3re ucz\u0119szcza du\u017ca liczba os\u00f3b, zw\u0142aszcza Polak\u00f3w.
\n\u00b7<\/span>
\nLiczba r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci w parafii wzros\u0142a w latach 90. i p\u00f3\u017aniej, a obecnie jest co najmniej ponad 60 r\u00f3\u017cnych narodowo\u015bci, a parafianie m\u00f3wi\u0105 co najmniej 30 r\u00f3\u017cnymi j\u0119zykami. Cz\u0142onkowie parafii \u015bw. Brygidy i B\u0142ogos\u0142awionego Hemminga w Turku nale\u017c\u0105 do wsp\u00f3lnoty wysoce mi\u0119dzynarodowej, w kt\u00f3rej katolicyzm Ko\u015bcio\u0142a staje si\u0119 namacalny, poniewa\u017c ludzie z r\u00f3\u017cnych kraj\u00f3w tworz\u0105 jedn\u0105 parafi\u0119 i wzbogacaj\u0105 jej \u017cycie oraz \u017cycie ca\u0142ej diecezji swoimi cechami.
\n\u00b7<\/span>
\nW XXI wieku w budynku ko\u015bcio\u0142a dokonano aktualizacji i remont\u00f3w. Na przyk\u0142ad przerobiono o\u015bwietlenie i nag\u0142o\u015bnienie sali ko\u015bcielnej.
\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nSala ko\u015bcielna<\/i><\/h6>\n<\/h6>\nKaplica sakramentalna obok sali ko\u015bcielnej
\n\u00b7<\/span>
\n<\/em>SA Wraz z rozrostem parafii przestrze\u0144 ko\u015bcio\u0142a sta\u0142a si\u0119 niewystarczaj\u0105ca. Podczas nabo\u017ce\u0144stw cz\u0119sto wszystkie miejsca s\u0105 zaj\u0119te. Dlatego od 2013 r. opr\u00f3cz mszy wysokiej odprawiana jest tak\u017ce niedzielna msza o godz. 9.00 w j\u0119zyku \u0142aci\u0144skim, szwedzkim lub fi\u0144skim, i o 18.00 w j\u0119zyku angielskim ao godz. Parafia prowadzi r\u00f3wnie\u017c msze w j\u0119zyku polskim, wietnamskim, tagalskim, hiszpa\u0144skim i aramejskim.
\n\u00b7<\/span>
\nDo tej parafii nale\u017cy dyrekcja cmentarza katolickiego, a co roku wiosn\u0105 i jesieni\u0105 organizowane s\u0105 wolontariackie sesje pracy maj\u0105ce na celu utrzymanie terenu. Czasami cmentarz posiada\u0142 te\u017c w\u0142asnego opiekuna, ale obecnie parafianie (przede wszystkim Wietnamczycy) pilnie pracowali nad cmentarzem.<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\n\u00b7<\/span>
\nRozdzia\u0142 dotycz\u0105cy lat 1926-1996 oparty jest na artykule Kalevi Vuorela, opublikowanym w czasopi\u015bmie parafialnym w 1996 roku. Od 2000 roku informacje udziela\u0142y Jouni Leinonen i Leena Casagrande.
\n\u00b7<\/span>
\n\u0179r\u00f3d\u0142o: Czasopismo Parafialne 3\/2016 Wydanie \u015awi\u0105teczne<\/strong><\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\nPARAFIA W LICZBACH STATYSTYCZNYCH<\/strong><\/span><\/h4>\n
\u00b7<\/span>
\nCz\u0142onkostwo (os\u00f3b)<\/strong>
\n1930\u00a0 >\u00a0 81
\n1940\u00a0 >\u00a0 144
\n1967\u00a0 >\u00a0 236
\n1987\u00a0 >\u00a0 438
\n1996\u00a0 >\u00a0 820
\n2015\u00a0 >\u00a0 1912<\/h6>\n2021\u00a0 >\u00a0 2342<\/h6>\n
\u00b7<\/span>
\nDystrybucja j\u0119zykowa w\u00a0<\/strong>2015\u00a0 |\u00a0 2021 roku (os\u00f3b)<\/strong><\/h6>\nFi\u0144ski\u00a0 >\u00a0 523\u00a0 |\u00a0 546
\nPolski\u00a0 >\u00a0 321\u00a0 |\u00a0 537
\nWietnamski\u00a0 >\u00a0 174\u00a0 |\u00a0 172<\/h6>\nHiszpa\u0144ski\u00a0 >\u00a0 115\u00a0 |\u00a0 121<\/h6>\n
Szwedzki\u00a0 >\u00a0 128\u00a0 |\u00a0 116
\nAramejski\u00a0 >\u00a0 103\u00a0 |\u00a0 112
\nTagalog\u00a0 >\u00a0 47\u00a0 |\u00a0 58
\nArabski\u00a0 >\u00a0 30\u00a0 |\u00a0 34
\nAsyryjski\u00a0 >\u00a0 11\u00a0 |\u00a0 10
\nInni\u00a0 >\u00a0 460\u00a0 |\u00a0 636<\/h6>\n\u00b7<\/span><\/h6>\n
\n\u25ba\u00a0\u00a0MENU G\u0141\u00d3WNE<\/strong><\/a><\/span>
\n\u25ba\u00a0 STRONA G\u0141\u00d3WNA<\/span><\/strong><\/a><\/h5>\n
\nWebmaster<\/strong><\/h6>\n
webmaster (at) romanos.fi<\/a><\/span><\/h6>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"